返回特征解读

第七讲 一次函数和一次不等式

exams/lecture-07-linear-functions-inequalities/第七讲_一次函数和一次不等式.pdf · HS-MATH-1024-v2.1-solution-aware

1717 个小问/题组
1

典例分析 · 一次函数/斜率/截距

已知一次函数的图象经过 A(1,3)、B(-1,-1),求它的表达式。

经过 A(1,3)、B(-1,-1) 的一次函数图象
经过 A(1,3)、B(-1,-1) 的一次函数图象原卷第 1 页 · manual_from_original_vector_crop标注:x、y、O、A(1,3)、B(-1,-1)

答案:y=2x+1\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{y}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{2}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{x}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{+}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{1}

题目标签:由两点求一次函数

解题过程

由两点确定斜率和截距

求一次函数解析式

(1)
计算直线斜率

一次函数图象经过两个不同点,先用纵坐标差除以横坐标差计算斜率。两点的横坐标不同,因此斜率定义有效。

k=3(1)1(1)=2\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{k}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\frac{\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{3}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{-}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{(}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{-}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{1}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{)}}{\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{1}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{-}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{(}\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{-}\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{1}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{)}}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{=}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{2}
(2)
代入一点求截距

把 A(1,3) 代入 y=2x+b,解得 b=1;再代入 B 点复核也得到 -1,故解析式唯一。

3=21+bb=1,y=2x+1\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{3}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{2}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=8}{\cdot}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{1}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{+}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{b}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=27}{\Longrightarrow }\htmlData{tutor-start=27,tutor-end=28}{b}\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{=}\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{1}\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=31}{,}\qquad \htmlData{tutor-start=38,tutor-end=39}{y}\htmlData{tutor-start=39,tutor-end=40}{=}\htmlData{tutor-start=40,tutor-end=41}{2}\htmlData{tutor-start=41,tutor-end=42}{x}\htmlData{tutor-start=42,tutor-end=43}{+}\htmlData{tutor-start=43,tutor-end=44}{1}
2

典例分析 · 参数/一次函数/象限

已知 abc≠0,且 (a+b)/c=(b+c)/a=(c+a)/b=p,那么直线 y=px+p 一定通过哪两个象限?A. 一、二;B. 二、三;C. 三、四;D. 一、四。

答案:B;第二、第三象限

题目标签:比例条件与必过象限

解题过程

先求公比 p 的全部可能值

找出两种直线共同经过的象限

(1)
将三个比例式相加

由 a+b=pc、b+c=pa、c+a=pb,相加得到 (2-p)(a+b+c)=0。必须保留 a+b+c=0 这一分支,不能直接约去。

(2p)(a+b+c)=0\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{(}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{2}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{-}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{p}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{)}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{(}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{a}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{+}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{b}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{+}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{c}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{)}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{=}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{0}
(2)
分别确定 p

若 a+b+c≠0,则 p=2;若 a+b+c=0,则 a+b=-c,且 abc≠0,故 p=-1。于是只需比较 y=2x+2 与 y=-x-1。

p{2,1}\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{p}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=4}{\in}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=6}{\{}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{2}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{,}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{-}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{1}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=12}{\}}
(3)
判断共同象限

p=2 时直线经过第一、二、三象限;p=-1 时经过第二、三、四象限。两种情形必定共同经过第二、第三象限,选择 B。

{I,II,III}{II,III,IV}={II,III}B\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=2}{\{}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{I}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{,}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{I}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{I}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{,}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{I}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{I}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{I}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=12}{\}}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=16}{\cap}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=18}{\{}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{I}\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{I}\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{,}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{I}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{I}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{I}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{,}\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{I}\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{V}\htmlData{tutor-start=27,tutor-end=29}{\}}\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{=}\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=32}{\{}\htmlData{tutor-start=32,tutor-end=33}{I}\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=34}{I}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{,}\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=36}{I}\htmlData{tutor-start=36,tutor-end=37}{I}\htmlData{tutor-start=37,tutor-end=38}{I}\htmlData{tutor-start=38,tutor-end=40}{\}}\htmlData{tutor-start=40,tutor-end=52}{\Rightarrow }\htmlData{tutor-start=52,tutor-end=53}{B}
3

典例分析 · 一次函数/复合函数/比较系数

已知一次函数 f(x)=3x+2、g(x)=ax+b,且 f(g(x))=12x+11,求 a+b。

答案:a+b=7\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{a}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{+}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{b}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{=}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{7}

题目标签:一次函数复合

解题过程

展开复合函数并比较系数

确定 a、b 后求和

(1)
把 g(x) 代入 f

根据复合函数定义,f(g(x)) 是把 f 中的自变量替换为 ax+b。展开后仍是一次函数。

f(g(x))=3(ax+b)+2=3ax+3b+2\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{f}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{(}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{g}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{(}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{x}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{)}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{)}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{=}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{3}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{(}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{a}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{x}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{+}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{b}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{)}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{+}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{2}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{=}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{3}\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{a}\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{x}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{+}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{3}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{b}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{+}\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{2}
(2)
比较对应项系数

两个一次多项式对所有 x 相等,所以一次项系数和常数项分别相等。由 3a=12、3b+2=11 得 a=4、b=3。

3a=12,3b+2=11a+b=7\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{3}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{a}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{=}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{1}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{2}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{,}\quad\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{3}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{b}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{+}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{2}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{=}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{1}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{1}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=34}{\Longrightarrow }\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{a}\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=36}{+}\htmlData{tutor-start=36,tutor-end=37}{b}\htmlData{tutor-start=37,tutor-end=38}{=}\htmlData{tutor-start=38,tutor-end=39}{7}
4

典例分析 · 一次函数/区间最值/参数

当 1≤x≤2 时,函数 f(x)=kx+(1-3k) 恒为正值,求实数 k 的取值范围。

答案:k<1/2

题目标签:闭区间上恒正

解题过程

检查闭区间两个端点

求一次函数恒正的参数范围

(1)
把恒正转化为端点条件

f(x) 关于 x 是一次函数,在闭区间上的最小值必在某个端点取得;即使斜率随 k 变号,同时要求两个端点为正也能覆盖全部情形。

f(x)>0 (1x2)f(1)>0 且 f(2)>0\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{f}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{(}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{x}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{)}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{>}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{0}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=8}{\ }\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{(}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{1}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=14}{\le }\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{x}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=18}{\le}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{2}\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{)}\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=40}{\Longleftrightarrow }\htmlData{tutor-start=40,tutor-end=41}{f}\htmlData{tutor-start=41,tutor-end=42}{(}\htmlData{tutor-start=42,tutor-end=43}{1}\htmlData{tutor-start=43,tutor-end=44}{)}\htmlData{tutor-start=44,tutor-end=45}{>}\htmlData{tutor-start=45,tutor-end=46}{0}\text{ \htmlData{tutor-start=53,tutor-end=54}{且} }\htmlData{tutor-start=56,tutor-end=57}{f}\htmlData{tutor-start=57,tutor-end=58}{(}\htmlData{tutor-start=58,tutor-end=59}{2}\htmlData{tutor-start=59,tutor-end=60}{)}\htmlData{tutor-start=60,tutor-end=61}{>}\htmlData{tutor-start=61,tutor-end=62}{0}
(2)
联立端点不等式

计算 f(1)=1-2k、f(2)=1-k。严格正值要求 k<1/2 且 k<1,交集为 k<1/2;端点 k=1/2 必须排除。

12k>0,1k>0k<12\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{1}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{-}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{2}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{k}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{>}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{0}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{,}\quad\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{1}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{-}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{k}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{>}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{0}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=33}{\Longrightarrow }\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=34}{k}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{<}\frac{\htmlData{tutor-start=41,tutor-end=42}{1}}{\htmlData{tutor-start=44,tutor-end=45}{2}}
5

典例分析 · 线性约束/可行性审查

已知 x,y,z≥0,且 x+2y+3z=2、2x+y+z=10,求 T=x+y+z 的最大值和最小值。

答案:约束无可行解,最大值和最小值均不存在

题目标签:非负约束条件一致性

解题过程

先审查约束是否有可行点

判断最值问题是否有定义

(1)
由第一条等式给出上界

因为 x,y,z 都非负且 x+2y+3z=2,所以 x≤2、y≤1、z≤2/3。这一步只使用非负性,不会遗漏可行点。

0x2,0y1,0z23\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{0}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=5}{\le }\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{x}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=9}{\le}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{2}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{,}\quad\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{0}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=21}{\le }\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{y}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=25}{\le}\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{1}\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{,}\quad\htmlData{tutor-start=32,tutor-end=33}{0}\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=37}{\le }\htmlData{tutor-start=37,tutor-end=38}{z}\htmlData{tutor-start=38,tutor-end=41}{\le}\frac{\htmlData{tutor-start=47,tutor-end=48}{2}}{\htmlData{tutor-start=50,tutor-end=51}{3}}
(2)
与第二条等式矛盾

在上述范围内,2x+y+z≤2(x+2y+3z)=4,但原文要求它等于 10,直接矛盾。因此可行域为空。

2x+y+z2x+4y+6z=4<10\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{2}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{x}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{+}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{y}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{+}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{z}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=9}{\le}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{2}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{x}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{+}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{4}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{y}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{+}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{6}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{z}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{=}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{4}\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{<}\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{1}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{0}
(3)
说明最值不存在

最大值和最小值只能在非空可行集上定义。按原 PDF 条件没有任何三元组满足约束,所以 T 的最大值、最小值均不存在,应回查题源是否把 10 排错。

F=Tmax,Tmin 均不存在\mathcal{\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{F}}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{=}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=23}{\varnothing}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=39}{\Longrightarrow }\htmlData{tutor-start=39,tutor-end=40}{T}_{\max}\htmlData{tutor-start=47,tutor-end=48}{,}\htmlData{tutor-start=48,tutor-end=49}{T}_{\min}\text{ \htmlData{tutor-start=63,tutor-end=64}{均}\htmlData{tutor-start=64,tutor-end=65}{不}\htmlData{tutor-start=65,tutor-end=66}{存}\htmlData{tutor-start=66,tutor-end=67}{在}}
6

典例分析 · 一次不等式/同解/参数

不等式 (x+5)/2-1<(2x+a)/2 与不等式 2x-4a>0 同解,求 a。

答案:a=1\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{a}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{1}

题目标签:两个一次不等式同解

解题过程

分别化成标准解集后比较边界

由同解条件求 a

(1)
化简第一个不等式

两边同乘正数 2 不改变不等号方向,移项后得到 x>3-a。

x+521<2x+a2x>3a\frac{\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{x}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{+}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{5}}{\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{2}}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{-}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{1}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{<}\frac{\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{2}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{x}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{+}\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{a}}{\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{2}}\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=50}{\Longleftrightarrow }\htmlData{tutor-start=50,tutor-end=51}{x}\htmlData{tutor-start=51,tutor-end=52}{>}\htmlData{tutor-start=52,tutor-end=53}{3}\htmlData{tutor-start=53,tutor-end=54}{-}\htmlData{tutor-start=54,tutor-end=55}{a}
(2)
化简第二个不等式并比较

第二式等价于 x>2a。两个严格不等式同解,开区间的边界必须相同,所以 3-a=2a。

2x4a>0x>2a,3a=2aa=1\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{2}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{x}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{-}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{4}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{a}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{>}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{0}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=27}{\Longleftrightarrow }\htmlData{tutor-start=27,tutor-end=28}{x}\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{>}\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{2}\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=31}{a}\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=32}{,}\quad\htmlData{tutor-start=37,tutor-end=38}{3}\htmlData{tutor-start=38,tutor-end=39}{-}\htmlData{tutor-start=39,tutor-end=40}{a}\htmlData{tutor-start=40,tutor-end=41}{=}\htmlData{tutor-start=41,tutor-end=42}{2}\htmlData{tutor-start=42,tutor-end=43}{a}\htmlData{tutor-start=43,tutor-end=59}{\Longrightarrow }\htmlData{tutor-start=59,tutor-end=60}{a}\htmlData{tutor-start=60,tutor-end=61}{=}\htmlData{tutor-start=61,tutor-end=62}{1}
7

典例分析 · 一次不等式/参数分类

解关于 x 的不等式组:(m+1)x<m²-1;3(m+1)x>3mx+2。

答案:见分段解集

题目标签:含参数一次不等式组

解题过程

先化简固定的第二条不等式

按 m+1 的符号分类求交集

(1)
消去第二式中的参数

第二条不等式左右都有 3mx,移项后这些项完全抵消,恒等地化为 x>2/3。

3(m+1)x>3mx+23x>2x>23\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{3}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{(}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{m}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{+}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{1}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{)}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{x}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{>}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{3}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{m}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{x}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{+}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{2}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=32}{\Longleftrightarrow}\htmlData{tutor-start=32,tutor-end=33}{3}\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=34}{x}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{>}\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=36}{2}\htmlData{tutor-start=36,tutor-end=56}{\Longleftrightarrow }\htmlData{tutor-start=56,tutor-end=57}{x}\htmlData{tutor-start=57,tutor-end=58}{>}\frac{\htmlData{tutor-start=64,tutor-end=65}{2}}{\htmlData{tutor-start=67,tutor-end=68}{3}}
(2)
处理第一式的三个参数分支

第一式可写为 (m+1)x<(m+1)(m-1)。当 m>-1 时除以正数得 x<m-1;m=-1 时变为 0<0,无解;m<-1 时除以负数得 x>m-1。

{x<m1,m>1,,m=1,x>m1,m<1.\begin{cases}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{x}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{<}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{m}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{-}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{1}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{,}&\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{m}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{>}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{-}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{1}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{,}\\\htmlData{tutor-start=27,tutor-end=38}{\varnothing}\htmlData{tutor-start=38,tutor-end=39}{,}&\htmlData{tutor-start=40,tutor-end=41}{m}\htmlData{tutor-start=41,tutor-end=42}{=}\htmlData{tutor-start=42,tutor-end=43}{-}\htmlData{tutor-start=43,tutor-end=44}{1}\htmlData{tutor-start=44,tutor-end=45}{,}\\\htmlData{tutor-start=47,tutor-end=48}{x}\htmlData{tutor-start=48,tutor-end=49}{>}\htmlData{tutor-start=49,tutor-end=50}{m}\htmlData{tutor-start=50,tutor-end=51}{-}\htmlData{tutor-start=51,tutor-end=52}{1}\htmlData{tutor-start=52,tutor-end=53}{,}&\htmlData{tutor-start=54,tutor-end=55}{m}\htmlData{tutor-start=55,tutor-end=56}{<}\htmlData{tutor-start=56,tutor-end=57}{-}\htmlData{tutor-start=57,tutor-end=58}{1}\htmlData{tutor-start=58,tutor-end=59}{.}\end{cases}
(3)
与 x>2/3 取交集

当 m<-1 时 m-1<2/3,交集就是 x>2/3;当 -1<m≤5/3 时上界不超过下界,无解;当 m>5/3 时得到 2/3<x<m-1。

{x>23,m<1,,1m53,23<x<m1,m>53.\begin{cases}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{x}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{>}\frac{\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{2}}{\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{3}}\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{,}&\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{m}\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{<}\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=31}{-}\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=32}{1}\htmlData{tutor-start=32,tutor-end=33}{,}\\\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=46}{\varnothing}\htmlData{tutor-start=46,tutor-end=47}{,}&\htmlData{tutor-start=48,tutor-end=49}{-}\htmlData{tutor-start=49,tutor-end=50}{1}\htmlData{tutor-start=50,tutor-end=54}{\le }\htmlData{tutor-start=54,tutor-end=55}{m}\htmlData{tutor-start=55,tutor-end=58}{\le}\frac{\htmlData{tutor-start=64,tutor-end=65}{5}}{\htmlData{tutor-start=67,tutor-end=68}{3}}\htmlData{tutor-start=69,tutor-end=70}{,}\\\frac{\htmlData{tutor-start=78,tutor-end=79}{2}}{\htmlData{tutor-start=81,tutor-end=82}{3}}\htmlData{tutor-start=83,tutor-end=84}{<}\htmlData{tutor-start=84,tutor-end=85}{x}\htmlData{tutor-start=85,tutor-end=86}{<}\htmlData{tutor-start=86,tutor-end=87}{m}\htmlData{tutor-start=87,tutor-end=88}{-}\htmlData{tutor-start=88,tutor-end=89}{1}\htmlData{tutor-start=89,tutor-end=90}{,}&\htmlData{tutor-start=91,tutor-end=92}{m}\htmlData{tutor-start=92,tutor-end=93}{>}\frac{\htmlData{tutor-start=99,tutor-end=100}{5}}{\htmlData{tutor-start=102,tutor-end=103}{3}}\htmlData{tutor-start=104,tutor-end=105}{.}\end{cases}
8

典例分析 · 一次函数/符号区间/参数

对于一次函数 f(x)=(2a-b)x+(a-5b),当且仅当 x<10/7 时 f(x)>0,求 b/a。

答案:b/a=3/5

题目标签:由函数正值区间反求参数比

解题过程

由正值半轴方向和零点确定参数比

求 b/a

(1)
识别斜率方向与零点

正值集合恰为 x<10/7,说明一次函数斜率 2a-b<0,且唯一零点就是 10/7。

2ab<0,a5b2ab=107\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{2}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{a}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{-}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{b}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{<}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{0}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{,}\qquad\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{-}\frac{\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{a}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{-}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{5}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{b}}{\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{2}\htmlData{tutor-start=27,tutor-end=28}{a}\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{-}\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{b}}\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=32}{=}\frac{\htmlData{tutor-start=38,tutor-end=39}{1}\htmlData{tutor-start=39,tutor-end=40}{0}}{\htmlData{tutor-start=42,tutor-end=43}{7}}
(2)
解比例方程

交叉相乘得到 7(5b-a)=10(2a-b),整理为 45b=27a。a 不能为零,否则 b 也为零而函数退化,故可以取比。

45b=27aba=35\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{4}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{5}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{b}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{=}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{2}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{7}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{a}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=22}{\Longrightarrow}\frac{\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{b}}{\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=32}{a}}\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=34}{=}\frac{\htmlData{tutor-start=40,tutor-end=41}{3}}{\htmlData{tutor-start=43,tutor-end=44}{5}}
9

典例分析 · 一次不等式/参数消元

若不等式 (2a-b)x+(3a-4b)<0 的解是 x<4/9,求不等式 (a-4b)x+(2a-3b)>0 的解。

答案:x<-1/4

题目标签:由一个不等式解集迁移参数关系

解题过程

从已知解集反求 a、b 的比例

迁移到目标不等式

(1)
利用解集方向和边界

已知解集是 x<4/9,所以系数 2a-b 必为正,且零点等于 4/9。由零点方程可求出 a、b 的比例。

2ab>0,3a4b2ab=49\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{2}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{a}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{-}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{b}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{>}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{0}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{,}\qquad\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{-}\frac{\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{3}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{a}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{-}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{4}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{b}}{\htmlData{tutor-start=27,tutor-end=28}{2}\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{a}\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{-}\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=31}{b}}\htmlData{tutor-start=32,tutor-end=33}{=}\frac{\htmlData{tutor-start=39,tutor-end=40}{4}}{\htmlData{tutor-start=42,tutor-end=43}{9}}
(2)
求出比例并记录符号

交叉相乘得 35a=40b,即 7a=8b。令 a=8t、b=7t,由 2a-b=9t>0 可知 t>0。

a=8t,b=7t,t>0\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{a}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{8}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{t}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{,}\quad \htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{b}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{=}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{7}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{t}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{,}\quad \htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{t}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{>}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{0}
(3)
代入目标不等式

目标式化为 -20tx-5t>0。由于 t>0,除以 -5t 时不等号反向,最终得到 x<-1/4。

20tx5t>04x+1<0x<14\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{-}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{2}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{0}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{t}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{x}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{-}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{5}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{t}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{>}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{0}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=29}{\Longleftrightarrow}\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{4}\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=31}{x}\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=32}{+}\htmlData{tutor-start=32,tutor-end=33}{1}\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=34}{<}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{0}\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=55}{\Longleftrightarrow }\htmlData{tutor-start=55,tutor-end=56}{x}\htmlData{tutor-start=56,tutor-end=57}{<}\htmlData{tutor-start=57,tutor-end=58}{-}\frac{\htmlData{tutor-start=64,tutor-end=65}{1}}{\htmlData{tutor-start=67,tutor-end=68}{4}}
10

反馈练习 · 一次函数/象限/参数范围

一次函数 y=(3m-1)x-(m+5) 的图象不过第一象限,求实数 m 的取值范围。

答案:-5≤m<1/3

题目标签:一次函数不经过第一象限

解题过程

用斜率和截距排除第一象限

求 m 的参数范围

(1)
写出不过第一象限的充要条件

若直线在 x>0 时始终没有正函数值,需要斜率不大于 0 且纵截距不大于 0。题目称它为一次函数,所以还必须排除斜率为 0 的退化值。

3m1<0,(m+5)0\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{3}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{m}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{-}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{1}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{<}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{0}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{,}\qquad\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{-}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{(}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{m}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{+}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{5}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{)}\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=22}{\le}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{0}
(2)
联立并检查端点

第一式给 m<1/3,第二式给 m≥-5。m=-5 时直线 y=-16x 也不进入第一象限,可以保留。

5m<13\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{-}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{5}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=6}{\le }\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{m}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{<}\frac{\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{1}}{\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{3}}
11

反馈练习 · 一次函数/复合函数/系数比较

一次函数 f(x) 满足 f(f(f(x)))=-27x-21,求 f(x)。

答案:f(x)=3x3\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{f}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{(}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{x}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{)}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{=}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{-}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{3}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{x}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{-}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{3}

题目标签:一次函数三次迭代

解题过程

计算一次函数的三次迭代

确定斜率和截距

(1)
设一般一次函数并迭代

设 f(x)=ax+b,a≠0。连续复合两次、三次后,一次项系数变为 a³,常数项形成等比式 b(a²+a+1)。

f3(x)=a3x+b(a2+a+1)\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{f}^{\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=8}{\circ}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{3}}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{(}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{x}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{)}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{=}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{a}^{\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{3}}\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{x}\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{+}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{b}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{(}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{a}^{\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{2}}\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{+}\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{a}\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=31}{+}\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=32}{1}\htmlData{tutor-start=32,tutor-end=33}{)}
(2)
比较系数求 a、b

由 a³=-27 得实数 a=-3;此时 a²+a+1=7,再由 7b=-21 得 b=-3。

a=3,b=3f(x)=3x3\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{a}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{-}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{3}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{,}\quad \htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{b}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{=}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{-}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{3}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=31}{\Longrightarrow }\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=32}{f}\htmlData{tutor-start=32,tutor-end=33}{(}\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=34}{x}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{)}\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=36}{=}\htmlData{tutor-start=36,tutor-end=37}{-}\htmlData{tutor-start=37,tutor-end=38}{3}\htmlData{tutor-start=38,tutor-end=39}{x}\htmlData{tutor-start=39,tutor-end=40}{-}\htmlData{tutor-start=40,tutor-end=41}{3}
12

反馈练习 · 一次函数/区间最值/整数参数

函数 f(x)=3x+1+k-2kx 在 -1≤x≤1 时满足 f(x)≥k 恒成立,求整数 k。

答案:k=1 或 2

题目标签:区间恒成立与整数参数

解题过程

把区间恒成立化成绝对值条件

筛选整数 k

(1)
移去共同的 k

原条件 f(x)≥k 等价于 (3-2k)x+1≥0。对 x∈[-1,1],线性项 cx 的最小值是 -|c|。

(32k)x+10,min[1,1][(32k)x+1]=132k\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{(}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{3}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{-}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{2}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{k}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{)}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{x}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{+}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{1}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=12}{\ge}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{0}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{,}\qquad\min_{\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{[}\htmlData{tutor-start=27,tutor-end=28}{-}\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{1}\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{,}\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=31}{1}\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=32}{]}}\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=34}{[}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{(}\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=36}{3}\htmlData{tutor-start=36,tutor-end=37}{-}\htmlData{tutor-start=37,tutor-end=38}{2}\htmlData{tutor-start=38,tutor-end=39}{k}\htmlData{tutor-start=39,tutor-end=40}{)}\htmlData{tutor-start=40,tutor-end=41}{x}\htmlData{tutor-start=41,tutor-end=42}{+}\htmlData{tutor-start=42,tutor-end=43}{1}\htmlData{tutor-start=43,tutor-end=44}{]}\htmlData{tutor-start=44,tutor-end=45}{=}\htmlData{tutor-start=45,tutor-end=46}{1}\htmlData{tutor-start=46,tutor-end=47}{-}\htmlData{tutor-start=47,tutor-end=48}{|}\htmlData{tutor-start=48,tutor-end=49}{3}\htmlData{tutor-start=49,tutor-end=50}{-}\htmlData{tutor-start=50,tutor-end=51}{2}\htmlData{tutor-start=51,tutor-end=52}{k}\htmlData{tutor-start=52,tutor-end=53}{|}
(2)
解参数不等式并取整数

恒成立要求 1-|3-2k|≥0,即 |3-2k|≤1,解得 1≤k≤2。结合 k 为整数,只有 1、2。

32k11k2k{1,2}\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{|}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{3}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{-}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{2}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{k}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{|}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=9}{\le}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{1}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=29}{\Longleftrightarrow}\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{1}\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=34}{\le }\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{k}\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=38}{\le}\htmlData{tutor-start=38,tutor-end=39}{2}\htmlData{tutor-start=39,tutor-end=55}{\Longrightarrow }\htmlData{tutor-start=55,tutor-end=56}{k}\htmlData{tutor-start=56,tutor-end=59}{\in}\htmlData{tutor-start=59,tutor-end=61}{\{}\htmlData{tutor-start=61,tutor-end=62}{1}\htmlData{tutor-start=62,tutor-end=63}{,}\htmlData{tutor-start=63,tutor-end=64}{2}\htmlData{tutor-start=64,tutor-end=66}{\}}
13

反馈练习 · 方程组/非负约束/线性最值

已知 x,y,z≥0,且 x+3y+2z=3、3x+3y+z=4,求 w=3x-2y+4z 的最大值和最小值。

答案:最小值 -1/6,最大值 7

题目标签:线性约束下目标最值

解题过程

消元后在闭区间求线性目标最值

求 w 的最大值与最小值

(1)
用 z 表示 x、y

联立两个等式消去 x、y,得到 x=(z+1)/2、y=5(1-z)/6。非负性进一步给出 0≤z≤1。

x=z+12,y=5(1z)6,0z1x=\frac{z+1}{2},\quad y=\frac{5(1-z)}6,\quad0\le z\le1
(2)
把目标化成 z 的一次函数

代入 w=3x-2y+4z 并合并同类项,得到 w=(43z-1)/6;系数 43/6 为正,所以 w 随 z 增大。

w=43z16\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{w}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\frac{\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{4}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{3}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{z}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{-}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{1}}{\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{6}}
(3)
检查两个端点

z=0 时 w=-1/6,z=1 时 w=7;对应的 x、y 均非负,两个端点都是真正可行点。

wmin=16,wmax=7\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{w}_{\min}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{=}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{-}\frac{\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{1}}{\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{6}}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{,}\qquad \htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{w}_{\max}\htmlData{tutor-start=37,tutor-end=38}{=}\htmlData{tutor-start=38,tutor-end=39}{7}
14

反馈练习 · 一次不等式/整数解/端点

若不等式 5x-a≤0 的正整数解恰是 1、2、3、4,求 a 的取值范围。

答案:20≤a<25

题目标签:正整数解恰为四个

解题过程

用相邻整数卡住参数边界

使正整数解恰为 1 至 4

(1)
化为 x 的上界

不等式 5x-a≤0 等价于 x≤a/5。要让 1、2、3、4 都是解,至少需要 a/5≥4。

xa5,a54\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{x}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=4}{\le}\frac{\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{a}}{\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{5}}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{,}\qquad\frac{\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{a}}{\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=32}{5}}\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=36}{\ge}\htmlData{tutor-start=36,tutor-end=37}{4}
(2)
排除下一个正整数 5

正整数 5 不能成为解,因此必须有 a/5<5。合并两个边界,并注意左端允许取等而右端不允许。

4a5<520a<25\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{4}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=4}{\le}\frac{\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{a}}{\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{5}}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{<}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{5}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=32}{\Longrightarrow}\htmlData{tutor-start=32,tutor-end=33}{2}\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=34}{0}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=38}{\le }\htmlData{tutor-start=38,tutor-end=39}{a}\htmlData{tutor-start=39,tutor-end=40}{<}\htmlData{tutor-start=40,tutor-end=41}{2}\htmlData{tutor-start=41,tutor-end=42}{5}
15

反馈练习 · 一次不等式/参数分类

解关于 x 的不等式 a(x-a)>x-1。

答案:a<1 时 x<a+1;a=1 时无解;a>1 时 x>a+1

题目标签:含参数一次不等式

解题过程

提取参数因子后分类

完整处理 a=1 的退化情形

(1)
整理成乘积形式

移项并因式分解,原不等式等价于 (a-1)x>(a-1)(a+1)。此时不能直接约去 a-1,因为它可能为零或为负。

(a1)x>(a1)(a+1)\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{(}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{a}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{-}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{1}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{)}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{x}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{>}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{(}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{a}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{-}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{1}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{)}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{(}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{a}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{+}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{1}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{)}
(2)
按 a-1 的符号求解

a>1 时除以正数得 x>a+1;a<1 时除以负数,不等号反向为 x<a+1;a=1 时原式成为 0>0,无解。

{x<a+1,a<1,,a=1,x>a+1,a>1.\begin{cases}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{x}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{<}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{a}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{+}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{1}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{,}&\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{a}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{<}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{1}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{,}\\\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=37}{\varnothing}\htmlData{tutor-start=37,tutor-end=38}{,}&\htmlData{tutor-start=39,tutor-end=40}{a}\htmlData{tutor-start=40,tutor-end=41}{=}\htmlData{tutor-start=41,tutor-end=42}{1}\htmlData{tutor-start=42,tutor-end=43}{,}\\\htmlData{tutor-start=45,tutor-end=46}{x}\htmlData{tutor-start=46,tutor-end=47}{>}\htmlData{tutor-start=47,tutor-end=48}{a}\htmlData{tutor-start=48,tutor-end=49}{+}\htmlData{tutor-start=49,tutor-end=50}{1}\htmlData{tutor-start=50,tutor-end=51}{,}&\htmlData{tutor-start=52,tutor-end=53}{a}\htmlData{tutor-start=53,tutor-end=54}{>}\htmlData{tutor-start=54,tutor-end=55}{1}\htmlData{tutor-start=55,tutor-end=56}{.}\end{cases}
16

反馈练习 · 一次不等式/参数比例

若不等式 (m+n)x+(2m-3n)<0 的解是 x<-1/3,求不等式 (m-3n)x+(n-2m)>0 的解。

答案:x<3\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{x}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{<}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{-}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{3}

题目标签:由已知解集反求参数比例

解题过程

由解集边界确定 m:n

求目标一次不等式

(1)
从 x<-1/3 读取符号和零点

原不等式的解在零点左侧,故 m+n>0;同时它的零点为 -1/3。将这一边界代入原一次式即可求参数比例。

2m3nm+n=13,m+n>0\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{-}\frac{\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{2}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{m}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{-}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{3}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{n}}{\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{m}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{+}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{n}}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{=}\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{-}\frac{\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{1}}{\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{3}}\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=32}{,}\qquad \htmlData{tutor-start=39,tutor-end=40}{m}\htmlData{tutor-start=40,tutor-end=41}{+}\htmlData{tutor-start=41,tutor-end=42}{n}\htmlData{tutor-start=42,tutor-end=43}{>}\htmlData{tutor-start=43,tutor-end=44}{0}
(2)
解比例并确定公共因子符号

整理得 5m=10n,即 m=2n。又 m+n=3n>0,所以 n>0。

m=2n,n>0\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{m}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{2}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{n}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{,}\qquad \htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{n}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{>}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{0}
(3)
代入并解目标式

目标不等式化为 -nx-3n>0。除以正数 n,再整理得到 x<-3。

nx3n>0x3>0x<3\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{-}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{n}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{x}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{-}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{3}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{n}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{>}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{0}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=27}{\Longleftrightarrow}\htmlData{tutor-start=27,tutor-end=28}{-}\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{x}\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{-}\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=31}{3}\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=32}{>}\htmlData{tutor-start=32,tutor-end=33}{0}\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=53}{\Longleftrightarrow }\htmlData{tutor-start=53,tutor-end=54}{x}\htmlData{tutor-start=54,tutor-end=55}{<}\htmlData{tutor-start=55,tutor-end=56}{-}\htmlData{tutor-start=56,tutor-end=57}{3}
17

反馈练习 · 一次不等式组/参数分类

解关于 x 的不等式组:a(x-2)>x-3;9(a+x)>9a+8。

答案:见分段解集

题目标签:含参数一次不等式组

解题过程

先固定第二条下界,再分类第一条

给出参数化的不等式组解集

(1)
化简第二条不等式

第二式中的 9a 在两边抵消,得到与参数无关的下界 x>8/9。

9(a+x)>9a+8x>89\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{9}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{(}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{a}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{+}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{x}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{)}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{>}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{9}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{a}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{+}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{8}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=31}{\Longleftrightarrow }\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=32}{x}\htmlData{tutor-start=32,tutor-end=33}{>}\frac{\htmlData{tutor-start=39,tutor-end=40}{8}}{\htmlData{tutor-start=42,tutor-end=43}{9}}
(2)
按 a-1 的符号解第一条

第一式整理为 (a-1)x>2a-3。若 a<1,得 x<(2a-3)/(a-1);a=1 时成为 0>-1,恒成立;a>1 时得 x>(2a-3)/(a-1)。

t(a)=2a3a1=21a1t(a)=\frac{2a-3}{a-1}=2-\frac1{a-1}
(3)
比较两个边界

a<1 时 t(a)>2,故解为 8/9<x<t(a);a=1 时为 x>8/9。a>1 时比较 t(a) 与 8/9,分界由 t(a)=8/9 解得 a=19/10。

t(a)=89a=1910\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{t}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{(}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{a}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{)}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{=}\frac{\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{8}}{\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{9}}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=36}{\Longleftrightarrow }\htmlData{tutor-start=36,tutor-end=37}{a}\htmlData{tutor-start=37,tutor-end=38}{=}\frac{\htmlData{tutor-start=44,tutor-end=45}{1}\htmlData{tutor-start=45,tutor-end=46}{9}}{\htmlData{tutor-start=48,tutor-end=49}{1}\htmlData{tutor-start=49,tutor-end=50}{0}}
(4)
汇总全部解集

在 1<a≤19/10 时第一条下界不强于 8/9;当 a>19/10 时第一条给出更大的下界。各分支端点均按严格不等式排除。

{89<x<2a3a1,a<1,\x>89,1a1910,\x>2a3a1,a>1910.\begin{cases}\frac{8}{9}<x<\frac{2a-3}{a-1},&a<1,\\\x>\frac{8}{9},&1\le a\le\frac{19}{10},\\\x>\frac{2a-3}{a-1},&a>\frac{19}{10}.\end{cases}