返回特征解读

第九讲 一次分式函数

exams/lecture-09-linear-fractional-functions/第九讲_一次分式函数.pdf · HS-MATH-1024-v2.1-solution-aware

1212 个小问/题组
1

典例分析 · 一次分式函数/图象平移/对称中心

说明 y=3x/(x+1) 的图象可由 y=1/x 怎样变换得到,并指出对称中心。

答案:先关于 x 轴翻折并纵向伸长 3 倍,再左移 1、上移 3;中心 (-1,3)

题目标签:由反比例函数平移得到一次分式函数

解题过程

由反比例函数平移得到一次分式函数

先关于 x 轴翻折并纵向伸长 3 倍,再左移 1、上移 3;中心 (-1,3)

(1)
怎么想到的

一次分式函数的平移信息藏在分子与分母中,先做整式分离,把它写成常数加反比例项,就能直接读出水平、竖直平移和对称中心。

3xx+1=33x+1\frac{3x}{x+1}=3-\frac3{x+1}
(2)
展开推导

从 y=1/x 出发,乘以 -3 得 y=-3/x;把 x 换成 x+1 表示图象向左平移 1 个单位,再加 3 表示向上平移 3 个单位。

1x3x3x+133x+1\frac{1}{x}\to-\frac{3}{x}\to-\frac3{x+1}\to3-\frac3{x+1}
(3)
结论与检查

两条渐近线分别是 x=-1 与 y=3,它们的交点就是双曲线的对称中心;代数分离式与原函数通分后完全一致。

x=1,y=3,C(1,3)\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{x}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{-}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{1}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{,}\quad \htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{y}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{=}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{3}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{,}\quad \htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{C}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{(}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{-}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{1}\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{,}\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{3}\htmlData{tutor-start=27,tutor-end=28}{)}
2

典例分析 · 一次分式函数/单调性/区间最值

求 y=(1-x)/(1+x) 在 -3≤x≤-2 上的最大值与最小值。

答案:最大值 -2(x=-3),最小值 -3(x=-2)

题目标签:闭区间上一次分式函数最值

解题过程

闭区间上一次分式函数最值

最大值 -2(x=-3),最小值 -3(x=-2)

(1)
怎么想到的

区间 [-3,-2] 不跨过禁点 -1,可以先整式分离并判断导数或比较反比例项的变化方向,最值只需检查两个端点。

y=1+2x+1,x+1[2,1]y=-1+\frac2{x+1},\quad x+1\in[-2,-1]
(2)
展开推导

函数在该区间的变化率为 -2/(x+1)^2<0,因此随 x 增大严格递减;把两个端点代入,分别得到 y(-3)=-2、y(-2)=-3。

y=2(x+1)2<0,y(3)=2, y(2)=3y'=-\frac2{(x+1)^{2}}<0,\quad y(-3)=-2,\ y(-2)=-3
(3)
结论与检查

区间闭且函数连续,所以端点值能够取得;递减方向与从 -2 降到 -3 的数值顺序一致,不存在遗漏的内部极值。

maxy=2,miny=3\max \htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{y}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{=}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{-}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{2}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{,}\quad\min \htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{y}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{=}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{-}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{3}
3

典例分析 · 图象平移/分式不等式

将 f(x)=1/x 的图象右移 1、上移 3 得到 g(x):(1) 求 g(x);(2) 解 g(x)≤2。

答案:g(x)=1/(x-1)+3;不等式解集 [0,1)

题目标签:反比例函数平移与不等式

解题过程

反比例函数平移与不等式

g(x)=1/(x-1)+3;不等式解集 [0,1)

(1)
怎么想到的

右移要把自变量 x 换成 x-1,上移再加 3;解不等式时不能直接乘含未知符号的 x-1,应移到一边后做分式符号表。

g(x)=f(x1)+3=1x1+3g(x)=f(x-1)+3=\frac1{x-1}+3
(2)
展开推导

由 g(x)≤2 得 1/(x-1)+1≤0,即 x/(x-1)≤0。临界点是零点 0 和禁点 1,符号表显示只有 0≤x<1 满足。

xx10x[0,1)\frac{\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{x}}{\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{x}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{-}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{1}}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=16}{\le}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{0}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=33}{\Longrightarrow }\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=34}{x}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=37}{\in}\htmlData{tutor-start=37,tutor-end=38}{[}\htmlData{tutor-start=38,tutor-end=39}{0}\htmlData{tutor-start=39,tutor-end=40}{,}\htmlData{tutor-start=40,tutor-end=41}{1}\htmlData{tutor-start=41,tutor-end=42}{)}
(3)
结论与检查

x=0 使原式等号成立,应保留;x=1 使函数无定义,必须排除;其余两个区间各取一点代入,符号均不满足。

g(0)=2,1Dgg(0)=2,\quad 1\notin D_{g}
4

典例分析 · 一次分式函数/值域/定义域审查

求 y=(3-x)/(2x+1)(原文另注 x≠0)的值域。

答案:按原文与自然定义域共同理解:R 去掉 {-1/2,3};若 x≠0 为排版误注,则自然值域仅去掉 -1/2

题目标签:一次分式函数值域与题源禁点异常

解题过程

一次分式函数值域与题源禁点异常

按原文与自然定义域共同理解:R 去掉 {-1/2,3};若 x≠0 为排版误注,则自然值域仅去掉 -1/2

(1)
怎么想到的

值域题最稳妥的做法是把方程反解 x,并记录哪些 y 会使反解失效;原文还额外排除了 x=0,因此对应函数值也要从值域删除。

y=3x2x+1x=3y2y+1\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{y}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\frac{\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{3}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{-}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{x}}{\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{2}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{x}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{+}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{1}}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=34}{\Longrightarrow }\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{x}\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=36}{=}\frac{\htmlData{tutor-start=42,tutor-end=43}{3}\htmlData{tutor-start=43,tutor-end=44}{-}\htmlData{tutor-start=44,tutor-end=45}{y}}{\htmlData{tutor-start=47,tutor-end=48}{2}\htmlData{tutor-start=48,tutor-end=49}{y}\htmlData{tutor-start=49,tutor-end=50}{+}\htmlData{tutor-start=50,tutor-end=51}{1}}
(2)
展开推导

反解要求 2y+1≠0,所以 y=-1/2 永远取不到;对其他 y 都得到唯一的自然定义域自变量。若再执行原文 x≠0,则反解为 0 当且仅当 y=3,也要排除。

y12,x=0y=3\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{y}\ne\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{-}\frac{\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{1}}{\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{2}}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{,}\qquad \htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{x}\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{=}\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{0}\htmlData{tutor-start=27,tutor-end=47}{\Longleftrightarrow }\htmlData{tutor-start=47,tutor-end=48}{y}\htmlData{tutor-start=48,tutor-end=49}{=}\htmlData{tutor-start=49,tutor-end=50}{3}
(3)
结论与检查

原函数在 x=0 时确有 y=3,而 x=-1/2 无定义。故按印刷条件值域去掉两个数;若 x≠0 是把 x≠-1/2 排坏了,则只去掉水平渐近线值。

W=R{12,3}\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{W}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\mathbb{\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{R}}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=21}{\setminus}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=23}{\{}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{-}\frac{\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=31}{1}}{\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=34}{2}}\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=36}{,}\htmlData{tutor-start=36,tutor-end=37}{3}\htmlData{tutor-start=37,tutor-end=39}{\}}
5

典例分析 · 分式符号/二次方程/判别式

f(x)=(x+a)/(x-1),当且仅当 -1<x<1 时 f(x)<0。(1) 求 a;(2) 若 f(x)=mx 有唯一实数解,求 m。

答案:a=1;m=0 或 m=-3±2√2

题目标签:由负值区间与唯一交点反求参数

解题过程

由负值区间与唯一交点反求参数

a=1;m=0 或 m=-3±2√2

(1)
怎么想到的

分式符号改变只发生在分子零点和分母禁点,已知负值区间的两个边界即可反推出零点;唯一交点再分 m=0 的退化一次方程与 m≠0 的二次重根。

a=1,x=1\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{-}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{a}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{=}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{-}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{1}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{,}\quad \htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{x}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{=}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{1}
(2)
展开推导

负值区间为 (-1,1),故分子零点 -a=-1,得到 a=1。交点方程化为 mx²-(m+1)x-1=0;m=0 时唯一解 x=-1,m≠0 时令判别式 m²+6m+1=0。

a=1,m=0 或 m2+6m+1=0\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{a}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{1}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{,}\quad \htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{m}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{=}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{0}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=15}{\ }\text{\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{或}}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=25}{\ }\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{m}^{\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{2}}\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=31}{+}\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=32}{6}\htmlData{tutor-start=32,tutor-end=33}{m}\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=34}{+}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{1}\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=36}{=}\htmlData{tutor-start=36,tutor-end=37}{0}
(3)
结论与检查

二次分支给 m=-3±2√2,均产生合法重根;x=1 代入交叉相乘后的多项式恒为 -2,不会把禁点误收为根。

m{0,322,3+22}\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{m}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=4}{\in}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=6}{\{}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{0}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{,}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{-}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{3}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{-}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{2}\sqrt{\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{2}}\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{,}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{-}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{3}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{+}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{2}\sqrt{\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=32}{2}}\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=35}{\}}
6

典例分析 · 反比例函数/均值不等式/坐标面积

y=a/x(x>0,a>0)上点到原点的最短距离为 6。(1) 求 a;(2) 横坐标为 t,t+2,t+4 的 A、B、C 使三角形面积为 m/t,求可实现的最大正整数 m。

答案:a=18;最大正整数 m=17

题目标签:反比例曲线距离与三点面积

解题过程

反比例曲线距离与三点面积

a=18;最大正整数 m=17

(1)
怎么想到的

距离平方 x²+a²/x² 适合用均值不等式;三个横坐标等距时,行列式面积会化成函数值的二阶差分,代入反比例式可大幅约分。

d2=x2+a2x22a\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{d}^{\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{2}}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{=}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{x}^{\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{2}}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{+}\frac{\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{a}^{\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{2}}}{\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{x}^{\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{2}}}\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=34}{\ge}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{2}\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=36}{a}
(2)
展开推导

最短距离 6 给 2a=36,故 a=18。面积为 18/t-36/(t+2)+18/(t+4)=144/[t(t+2)(t+4)],与 m/t 相等后得到 m=144/[(t+2)(t+4)]。

a=18,S=144t(t+2)(t+4),m=144(t+2)(t+4)\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{a}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{1}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{8}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{,}\quad \htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{S}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{=}\frac{\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{1}\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{4}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{4}}{\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{t}\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{(}\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{t}\htmlData{tutor-start=27,tutor-end=28}{+}\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{2}\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{)}\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=31}{(}\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=32}{t}\htmlData{tutor-start=32,tutor-end=33}{+}\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=34}{4}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{)}}\htmlData{tutor-start=36,tutor-end=37}{,}\quad \htmlData{tutor-start=43,tutor-end=44}{m}\htmlData{tutor-start=44,tutor-end=45}{=}\frac{\htmlData{tutor-start=51,tutor-end=52}{1}\htmlData{tutor-start=52,tutor-end=53}{4}\htmlData{tutor-start=53,tutor-end=54}{4}}{\htmlData{tutor-start=56,tutor-end=57}{(}\htmlData{tutor-start=57,tutor-end=58}{t}\htmlData{tutor-start=58,tutor-end=59}{+}\htmlData{tutor-start=59,tutor-end=60}{2}\htmlData{tutor-start=60,tutor-end=61}{)}\htmlData{tutor-start=61,tutor-end=62}{(}\htmlData{tutor-start=62,tutor-end=63}{t}\htmlData{tutor-start=63,tutor-end=64}{+}\htmlData{tutor-start=64,tutor-end=65}{4}\htmlData{tutor-start=65,tutor-end=66}{)}}
(3)
结论与检查

t>0 时 (t+2)(t+4)>8,所以 0<m<18;该表达式连续并从接近 18 下降到 0,每个 0<m<18 都能取到,因此最大正整数是 17。

0<m<18mmax,Z+=170<m<18\Longrightarrow m_{\max,\mathbb{Z}^+}=17
7

反馈练习 · 分式不等式/定义域

函数 y=2/(x-2) 的值域限制为 y≤1/3,求相应自变量范围。

答案:x<2 或 x≥8

题目标签:反比例函数值域条件反求定义域

解题过程

反比例函数值域条件反求定义域

x<2 或 x≥8

(1)
怎么想到的

把值域限制直接代入函数形成分式不等式,移项后以分子零点 8 和分母禁点 2 画符号表。

2x2138x3(x2)0\frac2{x-2}\le\frac{1}{3}\Longleftrightarrow\frac{8-x}{3(x-2)}\le0
(2)
展开推导

临界点按顺序是 2、8;在 (-∞,2) 分子正分母负,在 [8,∞) 分子非正分母正,两段满足不大于零。

x(,2)[8,+)\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{x}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=4}{\in}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{(}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{-}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=12}{\infty}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{,}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{2}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{)}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=19}{\cup}\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{[}\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{8}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{,}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{+}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=29}{\infty}\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{)}
(3)
结论与检查

x=8 使函数值等于 1/3,应保留;x=2 无定义必须排除;中间区间取 x=3 得 y=2,不满足限制。

y(8)=13,2D\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{y}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{(}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{8}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{)}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{=}\frac{\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{1}}{\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{3}}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{,}\quad \htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{2}\notin \htmlData{tutor-start=31,tutor-end=32}{D}
8

反馈练习 · 整式分离/渐近线

求 y=-(2x-1)/(x+3) 的对称中心。

答案:(3,2)\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{(}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{-}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{3}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{,}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{-}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{2}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{)}

题目标签:一次分式函数对称中心

解题过程

一次分式函数对称中心

(-3,-2)

(1)
怎么想到的

对称中心是两条渐近线的交点,先把分式拆成常数与 1/(x+3) 的倍数即可直接读取。

2x1x+3=2+7x+3-\frac{2x-1}{x+3}=-2+\frac7{x+3}
(2)
展开推导

竖直渐近线由分母为零得到 x=-3,水平渐近线由常数项得到 y=-2,因此双曲线围绕交点中心对称。

x=3,y=2\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{x}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{-}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{3}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{,}\quad \htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{y}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{=}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{-}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{2}
(3)
结论与检查

将 x=-3+h 与 x=-3-h 的函数值相加恰为 -4,验证两点中点纵坐标为 -2。

f(3+h)+f(3h)=4\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{f}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{(}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{-}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{3}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{+}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{h}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{)}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{+}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{f}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{(}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{-}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{3}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{-}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{h}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{)}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{=}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{-}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{4}
9

反馈练习 · 切线/交点/判别式

直线 y=kx 与曲线 y=(x+9)/(x+5) 相切,求 k。

答案:k=-1 或 k=-1/25

题目标签:过原点直线与分式曲线相切

解题过程

过原点直线与分式曲线相切

k=-1 或 k=-1/25

(1)
怎么想到的

相切意味着联立方程只有一个交点,把分母消去得到关于 x 的二次方程,再令判别式为零。

kx(x+5)=x+9\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{k}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{x}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{(}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{x}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{+}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{5}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{)}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{=}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{x}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{+}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{9}
(2)
展开推导

整理得 kx²+(5k-1)x-9=0,其判别式为 (5k-1)²+36k=25k²+26k+1=(25k+1)(k+1)。

Δ=(25k+1)(k+1)=0\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=6}{\Delta}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{=}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{(}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{2}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{5}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{k}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{+}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{1}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{)}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{(}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{k}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{+}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{1}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{)}\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{=}\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{0}
(3)
结论与检查

两值分别是 -1 与 -1/25;禁点 x=-5 代入消元后的方程恒不成立,因此两次重合交点都不是增根。

k=1k=125k=-1\quad\text{或}\quad k=-\frac1{25}
10

反馈练习 · 绝对值/分段函数/图象

作函数 y=(1-|x|)/(x-1) 的图象。

答案:x<0 时 y=(x+1)/(x-1);x≥0 且 x≠1 时 y=-1

题目标签:含绝对值的一次分式函数图象

解题过程

含绝对值的一次分式函数图象

x<0 时 y=(x+1)/(x-1);x≥0 且 x≠1 时 y=-1

(1)
怎么想到的

绝对值的唯一分界点是 x=0,先按 x 的正负去掉绝对值;每一段再分别化简,并保留原分母禁点 x=1。

x={x,x<0,x,x0.\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{|}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{x}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{|}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{=}\begin{cases}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{-}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{x}\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{,}&\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{x}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{<}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{0}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{,}\\\htmlData{tutor-start=27,tutor-end=28}{x}\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{,}&\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=31}{x}\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=34}{\ge}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{0}\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=36}{.}\end{cases}
(2)
展开推导

x<0 时 y=(1+x)/(x-1)=1+2/(x-1);x≥0 时 y=(1-x)/(x-1)=-1,但 x=1 仍需挖去。两段在 x=0 都给 -1,图象相接。

y={1+2x1,x<0,1,x0, x1.y=\begin{cases}1+\frac2{x-1},&x<0,\\-1,&x\ge0,\ x\ne1.\end{cases}
(3)
结论与检查

左段只取双曲线在 x<0 的部分,右段是射线 y=-1,并在 (1,-1) 留空点;定义域为 R 去掉 1。

D=R{1}\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{D}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\mathbb{\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{R}}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=21}{\setminus}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=23}{\{}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{1}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=26}{\}}
11

反馈练习 · 单调性/参数范围

函数 y=(ax+1)/(x+2) 在 (-2,+∞) 上为增函数,求 a 的范围。

答案:a>1/2

题目标签:一次分式函数单调性反求参数

解题过程

一次分式函数单调性反求参数

a>1/2

(1)
怎么想到的

整式分离后只有反比例项随 x 变化,或直接计算导数;分母平方恒正,单调方向只由常数 2a-1 决定。

y=a+12ax+2,y=2a1(x+2)2\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{y}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{a}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{+}\frac{\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{1}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{-}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{2}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{a}}{\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{x}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{+}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{2}}\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{,}\quad \htmlData{tutor-start=27,tutor-end=28}{y}'\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{=}\frac{\htmlData{tutor-start=36,tutor-end=37}{2}\htmlData{tutor-start=37,tutor-end=38}{a}\htmlData{tutor-start=38,tutor-end=39}{-}\htmlData{tutor-start=39,tutor-end=40}{1}}{\htmlData{tutor-start=42,tutor-end=43}{(}\htmlData{tutor-start=43,tutor-end=44}{x}\htmlData{tutor-start=44,tutor-end=45}{+}\htmlData{tutor-start=45,tutor-end=46}{2}\htmlData{tutor-start=46,tutor-end=47}{)}^{\htmlData{tutor-start=49,tutor-end=50}{2}}}
(2)
展开推导

在 (-2,∞) 内分母平方始终为正,要严格递增必须且只需 2a-1>0,解得 a>1/2。

2a1>0a>12\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{2}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{a}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{-}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{1}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{>}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{0}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=26}{\Longleftrightarrow }\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{a}\htmlData{tutor-start=27,tutor-end=28}{>}\frac{\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{1}}{\htmlData{tutor-start=37,tutor-end=38}{2}}
(3)
结论与检查

a=1/2 时函数恒为 1/2,不是增函数;a<1/2 时导数处处为负,方向相反,因此端点不能并入。

a=12y12\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{a}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\frac{\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{1}}{\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{2}}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=25}{\Rightarrow }\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{y}\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=32}{\equiv}\frac{\htmlData{tutor-start=38,tutor-end=39}{1}}{\htmlData{tutor-start=41,tutor-end=42}{2}}
12

反馈练习 · 定义域/值域/反函数

(1) y=(ax+1)/(x-1) 的定义域和值域相同,求 a;(2) 其图象关于 y=x 对称,求 a。

答案:两问均为 a=1

题目标签:定义域值域相同与反函数对称

解题过程

定义域值域相同与反函数对称

两问均为 a=1

(1)
怎么想到的

非退化一次分式函数的定义域缺少分母零点 1,值域缺少水平渐近线值 a;关于 y=x 对称则等价于函数与反函数相同。

D=R{1},W=R{a}\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{D}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\mathbb{\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{R}}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=21}{\setminus}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=23}{\{}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{1}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=26}{\}}\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{,}\quad \htmlData{tutor-start=33,tutor-end=34}{W}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{=}\mathbb{\htmlData{tutor-start=43,tutor-end=44}{R}}\htmlData{tutor-start=45,tutor-end=54}{\setminus}\htmlData{tutor-start=54,tutor-end=56}{\{}\htmlData{tutor-start=56,tutor-end=57}{a}\htmlData{tutor-start=57,tutor-end=59}{\}}
(2)
展开推导

定义域和值域相同直接给 a=1。交换 x、y 解出反函数 y=(x+1)/(x-a),令它与 (ax+1)/(x-1) 恒等,比较二次项系数也得 a=1。

ax+1x1x+1xaa=1\frac{\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{a}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{x}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{+}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{1}}{\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{x}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{-}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{1}}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=22}{\equiv}\frac{\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{x}\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{+}\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=31}{1}}{\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=34}{x}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{-}\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=36}{a}}\htmlData{tutor-start=37,tutor-end=53}{\Longrightarrow }\htmlData{tutor-start=53,tutor-end=54}{a}\htmlData{tutor-start=54,tutor-end=55}{=}\htmlData{tutor-start=55,tutor-end=56}{1}
(3)
结论与检查

a=1 时函数 (x+1)/(x-1) 的反函数仍是自身,且定义域和值域都为 R 去掉 1;不存在常函数退化干扰。

f1=f,D=W=R{1}\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{f}^{\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{-}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{1}}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{=}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{f}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{,}\quad \htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{D}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{=}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{W}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{=}\mathbb{\htmlData{tutor-start=27,tutor-end=28}{R}}\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=38}{\setminus}\htmlData{tutor-start=38,tutor-end=40}{\{}\htmlData{tutor-start=40,tutor-end=41}{1}\htmlData{tutor-start=41,tutor-end=43}{\}}