返回特征解读

第十讲 一元二次方程

exams/lecture-10-quadratic-equations/第十讲_一元二次方程.pdf · HS-MATH-1024-v2.1-solution-aware

1212 个小问/题组
1

典例分析 · 韦达定理/判别式/退化审查

(1) 2+√3 是 x²+mx+1=0 的根,求另一根及 m;(2) (a²-1)x²+(a+1)x+1=0 有实根,求 a 的范围。

答案:(1) 另一根 2-√3,m=-4;(2) -1<a≤5/3

题目标签:已知一根与含参方程实根范围

解题过程

已知一根与含参方程实根范围

(1) 另一根 2-√3,m=-4;(2) -1<a≤5/3

(1)
怎么想到的

首问利用根积为 1 可避免代入根式展开;次问必须先把 a=±1 的一次或常数退化情形单列,再对真正的二次方程使用判别式。

x1x2=1,Δ=(a+1)24(a21)\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{x}_{\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{1}}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{x}_{\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{2}}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{=}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{1}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{,}\quad \htmlData{tutor-start=19,tutor-end=25}{\Delta}\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{=}\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{(}\htmlData{tutor-start=27,tutor-end=28}{a}\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{+}\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{1}\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=31}{)}^{\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=34}{2}}\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=36}{-}\htmlData{tutor-start=36,tutor-end=37}{4}\htmlData{tutor-start=37,tutor-end=38}{(}\htmlData{tutor-start=38,tutor-end=39}{a}^{\htmlData{tutor-start=41,tutor-end=42}{2}}\htmlData{tutor-start=43,tutor-end=44}{-}\htmlData{tutor-start=44,tutor-end=45}{1}\htmlData{tutor-start=45,tutor-end=46}{)}
(2)
展开推导

由 (2+√3)(2-√3)=1 得另一根 2-√3,根和为 4=-m,故 m=-4。a≠±1 时 Δ=-3a²+2a+5≥0,给 -1≤a≤5/3;a=1 的一次方程有根,a=-1 化为 1=0 无根。

m=4,3a2+2a+50\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{m}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{-}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{4}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{,}\quad \htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{-}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{3}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{a}^{\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{2}}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{+}\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{2}\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{a}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{+}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{5}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=26}{\ge}\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{0}
(3)
结论与检查

把二次分支与两个退化点合并:左端 a=-1 必须删除,a=1 已包含且合法,右端判别式为零仍有实重根,所以范围为 (-1,5/3]。

a(1,53]\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{a}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=4}{\in}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{(}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{-}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{1}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{,}\frac{\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{5}}{\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{3}}\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{]}
2

典例分析 · 一元二次方程/倒数换元/韦达定理

实数 s,t 满足 19s²+99s+1=0、t²+99t+19=0 且 st≠1,求 (st+4s+1)/t。

答案:5\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{-}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{5}

题目标签:互为倒数变换后的韦达消元

解题过程

互为倒数变换后的韦达消元

-5

(1)
怎么想到的

把第一个方程除以 s²,会发现 1/s 满足与 t 相同的二次方程;条件 st≠1 正是告诉我们 t 不是 1/s,而是另一个根。

u=1su2+99u+19=0\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{u}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\frac{\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{1}}{\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{s}}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=29}{\Longrightarrow }\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{u}^{\htmlData{tutor-start=32,tutor-end=33}{2}}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{+}\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=36}{9}\htmlData{tutor-start=36,tutor-end=37}{9}\htmlData{tutor-start=37,tutor-end=38}{u}\htmlData{tutor-start=38,tutor-end=39}{+}\htmlData{tutor-start=39,tutor-end=40}{1}\htmlData{tutor-start=40,tutor-end=41}{9}\htmlData{tutor-start=41,tutor-end=42}{=}\htmlData{tutor-start=42,tutor-end=43}{0}
(2)
展开推导

t 与 1/s 是该方程的两个不同根,根积为 19,所以 t/s^{-1}=ts=?更准确地写 t·(1/s)=19,得到 t=19s。原分子 19s²+4s+1=(-99s-1)+4s+1=-95s。

ts=19,t=19s,19s2+4s+1=95s\frac{\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{t}}{\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{s}}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{=}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{1}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{9}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{,}\quad \htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{t}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{=}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{1}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{9}\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{s}\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{,}\quad \htmlData{tutor-start=33,tutor-end=34}{1}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{9}\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=36}{s}^{\htmlData{tutor-start=38,tutor-end=39}{2}}\htmlData{tutor-start=40,tutor-end=41}{+}\htmlData{tutor-start=41,tutor-end=42}{4}\htmlData{tutor-start=42,tutor-end=43}{s}\htmlData{tutor-start=43,tutor-end=44}{+}\htmlData{tutor-start=44,tutor-end=45}{1}\htmlData{tutor-start=45,tutor-end=46}{=}\htmlData{tutor-start=46,tutor-end=47}{-}\htmlData{tutor-start=47,tutor-end=48}{9}\htmlData{tutor-start=48,tutor-end=49}{5}\htmlData{tutor-start=49,tutor-end=50}{s}
(3)
结论与检查

由于方程常数项非零,s、t 均非零,可以安全相除;最终 (-95s)/(19s)=-5,且 st≠1 已用于排除同一根。

st+4s+1t=95s19s=5\frac{\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{s}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{t}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{+}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{4}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{s}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{+}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{1}}{\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{t}}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{=}\frac{\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{-}\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{9}\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{5}\htmlData{tutor-start=27,tutor-end=28}{s}}{\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=31}{1}\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=32}{9}\htmlData{tutor-start=32,tutor-end=33}{s}}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{=}\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=36}{-}\htmlData{tutor-start=36,tutor-end=37}{5}
3

典例分析 · 实根判别/二次式/范围证明

实数 x,y,z 满足 x+y+z=a、x²+y²+z²=a²/2(a>0),证明 0≤z≤2a/3。

答案:0≤z≤2a/3

题目标签:三元和与平方和约束下的单变量范围

解题过程

三元和与平方和约束下的单变量范围

0≤z≤2a/3

(1)
怎么想到的

把 z 固定后,x、y 的和与平方和都确定;实数 x、y 存在等价于以它们为根的二次方程判别式非负。

x+y=az,x2+y2=a22z2\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{x}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{+}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{y}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{=}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{a}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{-}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{z}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{,}\quad \htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{x}^{\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{2}}\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{+}\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{y}^{\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{2}}\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{=}\frac{\htmlData{tutor-start=32,tutor-end=33}{a}^{\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=36}{2}}}{\htmlData{tutor-start=39,tutor-end=40}{2}}\htmlData{tutor-start=41,tutor-end=42}{-}\htmlData{tutor-start=42,tutor-end=43}{z}^{\htmlData{tutor-start=45,tutor-end=46}{2}}
(2)
展开推导

判别量 (x-y)²=2(x²+y²)-(x+y)²,代入得到 a²-2z²-(a-z)²=2az-3z²=z(2a-3z)≥0。

(xy)2=z(2a3z)0\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{(}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{x}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{-}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{y}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{)}^{\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{2}}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{=}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{z}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{(}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{2}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{a}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{-}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{3}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{z}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{)}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=21}{\ge}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{0}
(3)
结论与检查

因 a>0,乘积 z(2a-3z) 非负恰给 0≤z≤2a/3;两个端点分别对应 x=y,均不与原等式冲突。

z[0,2a3]\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{z}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=4}{\in}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{[}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{0}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{,}\frac{\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{2}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{a}}{\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{3}}\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{]}
4

典例分析 · 值域/判别式/最值

求 y=2x/(x²+x+1) 的最大值与最小值。

答案:最大值 2/3,最小值 -2

题目标签:分式函数值域转化为二次方程有实根

解题过程

分式函数值域转化为二次方程有实根

最大值 2/3,最小值 -2

(1)
怎么想到的

分母恒正但直接配凑不对称;把 y 当参数移项,要求所得关于 x 的方程有实根,就能一次得到完整值域。

yx2+(y2)x+y=0\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{y}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{x}^{\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{2}}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{+}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{(}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{y}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{-}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{2}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{)}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{x}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{+}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{y}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{=}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{0}
(2)
展开推导

y=0 时 x=0 合法;一般判别式要求 (y-2)²-4y²≥0,即 3y²+4y-4≤0,根为 -2 与 2/3。

Δ=3y24y+402y23\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=6}{\Delta}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{=}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{-}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{3}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{y}^{\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{2}}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{-}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{4}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{y}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{+}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{4}\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=22}{\ge}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{0}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=43}{\Longleftrightarrow }\htmlData{tutor-start=43,tutor-end=44}{-}\htmlData{tutor-start=44,tutor-end=45}{2}\htmlData{tutor-start=45,tutor-end=49}{\le }\htmlData{tutor-start=49,tutor-end=50}{y}\htmlData{tutor-start=50,tutor-end=53}{\le}\frac{\htmlData{tutor-start=59,tutor-end=60}{2}}{\htmlData{tutor-start=62,tutor-end=63}{3}}
(3)
结论与检查

端点对应判别式为零,均有实际切点,因此上下界都能取得;分母 x²+x+1=(x+1/2)²+3/4 始终不为零。

W=[2,23]\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{W}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{[}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{-}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{2}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{,}\frac{\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{2}}{\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{3}}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{]}
5

典例分析 · 根式方程/换元/根的个数

方程 √(2x+1)=x+m 有两个不相等实根,求 m 的范围。

答案:1/2≤m<1

题目标签:根式方程恰有两个实根

解题过程

根式方程恰有两个实根

1/2≤m<1

(1)
怎么想到的

令 t=√(2x+1)≥0,x=(t²-1)/2;原根式方程变成关于非负 t 的二次方程,根的个数和定义域可以同时判断。

t0,t22t+2m1=0\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{t}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=4}{\ge}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{0}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{,}\quad \htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{t}^{\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{2}}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{-}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{2}\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{t}\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{+}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{2}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{m}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{-}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{1}\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{=}\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{0}
(2)
展开推导

两根为 t=1±√(2-2m)。要有两个不同实根需 m<1;较小根非负要求 √(2-2m)≤1,即 m≥1/2。

122m0,m<1\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{1}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{-}\sqrt{\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{2}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{-}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{2}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{m}}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=16}{\ge}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{0}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{,}\quad \htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{m}\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{<}\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{1}
(3)
结论与检查

m=1/2 时两个 t 为 0、2,仍对应两个不同 x,应保留;m=1 时只有重根,应排除,因此范围是 [1/2,1)。

m[12,1)\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{m}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=4}{\in}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{[}\frac{\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{1}}{\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{2}}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{,}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{1}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{)}
6

典例分析 · 根的符号/判别式/参数范围

函数 f(x)=ax²+bx+c,其中 a,b,c 满足 a>b>c,a+b+c=0。(1) 证明方程 f(x)=0 有两个不相等的实数根 x₁、x₂;(2) 求 |x₁-x₂| 的取值范围。

答案:有两个异号实根;3/2<|x₁-x₂|<3

题目标签:系数排序下二次方程根距范围

解题过程

系数排序下二次方程根距范围

有两个异号实根;3/2<|x₁-x₂|<3

(1)
怎么想到的

先由三个系数严格递减且和为零判断 a>0;再把 b/a 设为 r,利用 a+b+c=0 消去 c。这样系数排序直接化成 r 的开区间,根的符号和根距都只含 r。

r=ba,12<r<1,ca=1r\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{r}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\frac{\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{b}}{\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{a}}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{,}\quad \htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{-}\frac{\htmlData{tutor-start=27,tutor-end=28}{1}}{\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=31}{2}}\htmlData{tutor-start=32,tutor-end=33}{<}\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=34}{r}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{<}\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=36}{1}\htmlData{tutor-start=36,tutor-end=37}{,}\quad \frac{\htmlData{tutor-start=49,tutor-end=50}{c}}{\htmlData{tutor-start=52,tutor-end=53}{a}}\htmlData{tutor-start=54,tutor-end=55}{=}\htmlData{tutor-start=55,tutor-end=56}{-}\htmlData{tutor-start=56,tutor-end=57}{1}\htmlData{tutor-start=57,tutor-end=58}{-}\htmlData{tutor-start=58,tutor-end=59}{r}
(2)
展开推导

若 a≤0,则 a>b>c 会使 a,b,c 全为负数,与 a+b+c=0 矛盾,故 a>0。由 b>c=-a-b 得 r>-1/2,由 a>b 得 r<1;于是 c/a=-1-r<0,按韦达定理 x₁x₂=c/a<0,所以方程有两个异号且不相等的实根。又 Δ=b²-4ac=a²(r+2)²,故 d=|x₁-x₂|=√Δ/a=r+2。

x1x2=1r<0,d=Δa=r+2,12<r<1x_{1}x_{2}=-1-r<0,\quad d=\frac{\sqrt\Delta}{a}=r+2,\quad -\frac{1}{2}<r<1
(3)
结论与检查

由 -1/2<r<1 立即得到 3/2<d<3。反过来,任取该区间内的 d,令 r=d-2、a>0、b=ar、c=-a(1+r),就满足 a>b>c 与 a+b+c=0,因此区间内每个值都能取得;两个端点因严格不等式不能取得。

32<x1x2<3\frac{\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{3}}{\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{2}}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{<}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{|}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{x}_{\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{1}}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{-}\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{x}_{\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{2}}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{|}\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{<}\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{3}
7

反馈练习 · 判别式/完全平方/参数

当 a,b 为何值时,x²+2(1+a)x+(3a²+4ab+4b²+2)=0 有实数根?

答案:a=1 且 b=-1/2

题目标签:含两参数二次方程有实根

解题过程

含两参数二次方程有实根

a=1 且 b=-1/2

(1)
怎么想到的

计算判别式后不要直接处理椭圆型不等式,把结果配成两个平方和;非负平方和不大于零只能同时为零。

Δ4=(1+a)2(3a2+4ab+4b2+2)\frac\Delta4=(1+a)^{2}-(3a^{2}+4ab+4b^{2}+2)
(2)
展开推导

整理 Δ≥0 等价于 2a²+4ab+4b²-2a+1≤0,而左式可配成 (a-1)²+4(b+a/2)²。

(a1)2+4(b+a2)20\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{(}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{a}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{-}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{1}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{)}^{\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{2}}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{+}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{4}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{(}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{b}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{+}\frac{\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{a}}{\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{2}}\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{)}^{\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{2}}\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=33}{\le}\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=34}{0}
(3)
结论与检查

两个平方只能都为零,得到 a=1、b=-1/2;代回时判别式等于零,方程确有一个实重根。

a=1,b=12,Δ=0\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{a}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{1}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{,}\quad \htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{b}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{=}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{-}\frac{\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{1}}{\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{2}}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{,}\quad\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=36}{\Delta}\htmlData{tutor-start=36,tutor-end=37}{=}\htmlData{tutor-start=37,tutor-end=38}{0}
8

反馈练习 · 换元/韦达关系/代数恒等式

a⁴+3a²=b²-3b=1 且 a²b≠1,求 (a⁶b³+1)/b³。

答案:36\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{-}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{3}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{6}

题目标签:两个二次方程根的对应消元

解题过程

两个二次方程根的对应消元

-36

(1)
怎么想到的

令 s=a²>0,则 s²+3s-1=0;b 的方程与 s 通过 b=1/s 或 b=-s 对应,附加条件用来排除前者。

s=a2,s2+3s1=0,b{s+3,s}\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{s}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{a}^{\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{2}}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{,}\quad \htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{s}^{\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{2}}\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{+}\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{3}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{s}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{-}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{1}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{=}\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{0}\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{,}\quad \htmlData{tutor-start=33,tutor-end=34}{b}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=37}{\in}\htmlData{tutor-start=37,tutor-end=39}{\{}\htmlData{tutor-start=39,tutor-end=40}{s}\htmlData{tutor-start=40,tutor-end=41}{+}\htmlData{tutor-start=41,tutor-end=42}{3}\htmlData{tutor-start=42,tutor-end=43}{,}\htmlData{tutor-start=43,tutor-end=44}{-}\htmlData{tutor-start=44,tutor-end=45}{s}\htmlData{tutor-start=45,tutor-end=47}{\}}
(2)
展开推导

因 s(s+3)=1,b=s+3=1/s 会使 a²b=1,被排除,所以 b=-s。目标化为 s³-s^{-3}。又 s-1/s=-3,s+1/s=√13。

s31s3=(s1s)[(s+1s)21]s^{3}-\frac1{s^{3}}=(s-\frac{1}{s})[(s+\frac{1}{s})^{2}-1]
(3)
结论与检查

代入得到 -3(13-1)=-36;整个推导只除以正数 s,不会产生零除问题,且已使用 a²b≠1。

a6b3+1b3=36\frac{\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{a}^{\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{6}}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{b}^{\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{3}}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{+}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{1}}{\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{b}^{\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{3}}}\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{=}\htmlData{tutor-start=27,tutor-end=28}{-}\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{3}\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{6}
9

反馈练习 · 三角形/中线/范围

三角形 ABC 中 AB+AC=a,M 为 AB 中点,MC=MA=5,求 a 的范围。

答案:10<a<20\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{1}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{0}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{<}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{a}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{<}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{2}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{0}

题目标签:中线与定圆得到边长和范围

解题过程

中线与定圆得到边长和范围

10<a<20

(1)
怎么想到的

MA=5 且 M 是 AB 中点,先得到 AB=10;MC=MA 表明 C 在以 M 为圆心、5 为半径的圆上,AC 是该圆的一条弦。

AB=10,MA=MC=5\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{A}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{B}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{=}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{1}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{0}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{,}\quad \htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{M}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{A}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{=}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{M}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{C}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{=}\htmlData{tutor-start=18,tutor-end=19}{5}
(2)
展开推导

非退化三角形要求 C 不与 A、B 重合,因此弦长 AC 严格介于 0 与直径 10 之间。于是 a=AB+AC=10+AC。

0<AC<1010<a<20\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{0}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{<}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{A}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{C}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{<}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{1}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{0}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=22}{\Longrightarrow}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{1}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{0}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{<}\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{a}\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{<}\htmlData{tutor-start=27,tutor-end=28}{2}\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{0}
(3)
结论与检查

当 C 沿圆周趋近 A 或 B 时分别逼近两个端点,但端点会使三角形退化,故范围是开区间且中间每个值均可实现。

a(10,20)\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{a}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=4}{\in}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{(}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{1}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{0}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{,}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{2}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{0}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{)}
10

反馈练习 · 二次型/特征值/最值

实数 a,b 满足 a²+ab+b²=1,求 a²-ab-b² 的范围。

答案:[-1,5/3]

题目标签:二次型约束下另一二次型范围

解题过程

二次型约束下另一二次型范围

[-1,5/3]

(1)
怎么想到的

这是两个齐次二次型的比值范围,可设目标值为 λ,寻找 R-λQ 何时能在非零向量上为零;边界由广义判别式为零给出。

R=a2abb2,Q=a2+ab+b2=1\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{R}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{a}^{\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{2}}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{-}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{a}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{b}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{-}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{b}^{\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{2}}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{,}\quad \htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{Q}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{=}\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=26}{a}^{\htmlData{tutor-start=28,tutor-end=29}{2}}\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=31}{+}\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=32}{a}\htmlData{tutor-start=32,tutor-end=33}{b}\htmlData{tutor-start=33,tutor-end=34}{+}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{b}^{\htmlData{tutor-start=37,tutor-end=38}{2}}\htmlData{tutor-start=39,tutor-end=40}{=}\htmlData{tutor-start=40,tutor-end=41}{1}
(2)
展开推导

矩阵行列式 det([[1-λ,-(1+λ)/2],[-(1+λ)/2,-1-λ]])=0,化为 3λ²-2λ-5=0,得到 λ=-1、5/3。

3λ22λ5=0λ=1,53\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{3}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=8}{\lambda}^{\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{2}}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{-}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{2}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=21}{\lambda}\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{-}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{5}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=24}{=}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{0}\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=40}{\Longrightarrow}\htmlData{tutor-start=40,tutor-end=47}{\lambda}\htmlData{tutor-start=47,tutor-end=48}{=}\htmlData{tutor-start=48,tutor-end=49}{-}\htmlData{tutor-start=49,tutor-end=50}{1}\htmlData{tutor-start=50,tutor-end=51}{,}\frac{\htmlData{tutor-start=57,tutor-end=58}{5}}{\htmlData{tutor-start=60,tutor-end=61}{3}}
(3)
结论与检查

约束 Q 正定,其单位椭圆紧致,连续函数 R 必能取得两个端点;因此完整值域正是闭区间 [-1,5/3]。

1R53\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{-}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{1}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=6}{\le }\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{R}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=10}{\le}\frac{\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{5}}{\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{3}}
11

反馈练习 · 值域/二次方程/判别式

求 y=x/(x²-x+1) 的最大值和最小值。

答案:最大值 1,最小值 -1/3

题目标签:分式函数判别式求值域

解题过程

分式函数判别式求值域

最大值 1,最小值 -1/3

(1)
怎么想到的

分母配方后恒正,把 y 视为参数并移项成关于 x 的二次方程,存在实数 x 的条件就是判别式非负。

yx2(y+1)x+y=0\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{y}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{x}^{\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{2}}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{-}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{(}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{y}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{+}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{1}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{)}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{x}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{+}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{y}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{=}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{0}
(2)
展开推导

判别式 (y+1)²-4y²=-3y²+2y+1≥0,等价于 (3y+1)(y-1)≤0。

13y1\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{-}\frac{\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{1}}{\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{3}}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=16}{\le }\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{y}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=20}{\le}\htmlData{tutor-start=20,tutor-end=21}{1}
(3)
结论与检查

两个端点使判别式为零,分别对应实际切点,且 x²-x+1>0 恒成立,所以最大值 1、最小值 -1/3 均可取得。

W=[13,1]\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{W}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{[}\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{-}\frac{\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{1}}{\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{3}}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{,}\htmlData{tutor-start=16,tutor-end=17}{1}\htmlData{tutor-start=17,tutor-end=18}{]}
12

反馈练习 · 根式方程/非负根/参数分类

方程 √(2x+1)=x+m 有唯一实根,求 m 的范围。

答案:m<1/2 或 m=1

题目标签:根式方程恰有一个实根

解题过程

根式方程恰有一个实根

m<1/2 或 m=1

(1)
怎么想到的

仍令 t=√(2x+1)≥0;唯一 x 根等价于二次方程在非负半轴上恰有一个不同的 t 根,要区分重根和一正一负两种来源。

t22t+2m1=0,t0\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{t}^{\htmlData{tutor-start=3,tutor-end=4}{2}}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{-}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=7}{2}\htmlData{tutor-start=7,tutor-end=8}{t}\htmlData{tutor-start=8,tutor-end=9}{+}\htmlData{tutor-start=9,tutor-end=10}{2}\htmlData{tutor-start=10,tutor-end=11}{m}\htmlData{tutor-start=11,tutor-end=12}{-}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{1}\htmlData{tutor-start=13,tutor-end=14}{=}\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{0}\htmlData{tutor-start=15,tutor-end=16}{,}\quad \htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{t}\htmlData{tutor-start=23,tutor-end=26}{\ge}\htmlData{tutor-start=26,tutor-end=27}{0}
(2)
展开推导

m=1 时判别式为零,只有 t=1。m<1 时两根 1±√(2-2m);当 m<1/2 时较小根为负、较大根为正,非负域只保留一个。

m=1122m<0\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{m}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=2}{=}\htmlData{tutor-start=2,tutor-end=3}{1}\quad\text{\htmlData{tutor-start=14,tutor-end=15}{或}}\quad\htmlData{tutor-start=21,tutor-end=22}{1}\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{-}\sqrt{\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=30}{2}\htmlData{tutor-start=30,tutor-end=31}{-}\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=32}{2}\htmlData{tutor-start=32,tutor-end=33}{m}}\htmlData{tutor-start=34,tutor-end=35}{<}\htmlData{tutor-start=35,tutor-end=36}{0}
(3)
结论与检查

m=1/2 时根为 0、2,有两个合法根,不能包含;1/2<m<1 也有两个正根,m>1 无根。因此答案为 m<1/2 或 m=1。

m(,12){1}\htmlData{tutor-start=0,tutor-end=1}{m}\htmlData{tutor-start=1,tutor-end=4}{\in}\htmlData{tutor-start=4,tutor-end=5}{(}\htmlData{tutor-start=5,tutor-end=6}{-}\htmlData{tutor-start=6,tutor-end=12}{\infty}\htmlData{tutor-start=12,tutor-end=13}{,}\frac{\htmlData{tutor-start=19,tutor-end=20}{1}}{\htmlData{tutor-start=22,tutor-end=23}{2}}\htmlData{tutor-start=24,tutor-end=25}{)}\htmlData{tutor-start=25,tutor-end=29}{\cup}\htmlData{tutor-start=29,tutor-end=31}{\{}\htmlData{tutor-start=31,tutor-end=32}{1}\htmlData{tutor-start=32,tutor-end=34}{\}}